Prawdziwa siła społeczeństwa obywatelskiego nie mierzona jest skalą gabinetów rządowych, lecz liczbą lokalnych inicjatyw rodzących się bezpośrednio w społecznościach. Rozumiejąc to, Narodowy Instytut Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego (NIW-CRSO) ogłosił start wyjątkowego programu — Funduszu Inicjatyw Międzynarodowego Roku Wolontariatu. Z łącznym budżetem wynoszącym 2,5 miliona złotych projekt ten ma na celu rozpalenie tysięcy małych „ogisk” aktywności społecznej w całym kraju.
Główne hasło tegorocznej kampanii brzmi prosto, ale donośnie: „Każdy gest się liczy”. To przypomnienie, że wielkie zmiany zawsze zaczynają się od małych, często niezauważalnych czynów zwykłych ludzi.
Decentralizacja i regranting: jak będzie działać model finansowy?
Zamiast skomplikowanej procedury biurokratycznej i bezpośrednich wypłat dla tysięcy drobnych organizacji z jednego centrum, organizatorzy wybrali znacznie efektywniejszą drogę — zdecentralizowany regranting. Całe terytorium Polski zostało umownie podzielone na cztery makroregiony.
Obecnie trwa pierwszy, najbardziej odpowiedzialny etap — poszukiwanie czterech operatorów regionalnych (po jednym na każdy makroregion). To właśnie te organizacje otrzymają finansowanie i podejmą się misji „zarządzania operacyjnego” na miejscach. Ogłoszą one wewnętrzne konkursy mikrograntów, będą oceniać pomysły i pomagać lokalnym aktywistom w ich realizacji.
Podział geograficzny wygląda następująco:
- Makroregion 1: województwa zachodniopomorskie, pomorskie, lubuskie, wielkopolskie i kujawsko-pomorskie.
- Makroregion 2: województwa warmińsko-mazurskie, mazowieckie i podlaskie.
- Makroregion 3: województwa świętokrzyskie, lubelskie, podkarpackie i małopolskie.
- Makroregion 4: województwa dolnośląskie, opolskie, śląskie i łódzkie.
Przed każdym z czterech operatorów stoi ambitne zadanie: wsparcie co najmniej 100 lokalnych inicjatyw wolontariackich w swoim regionie. Oznacza to, że w całym kraju zostanie zrealizowanych łącznie minimum 400 mikroprojektów.
Kto może liczyć na wsparcie i jakie pomysły są priorytetowe?
Gdy operatorzy zostaną wyłonieni, możliwość pozyskania dofinansowania otworzy się dla mniejszych organizacji pozarządowych (NGO) oraz grup nieformalnych. Organizatorzy nie zamykają kreatywności w sztywnych ramach. Mogą to być m.in.:
- lokalne akcje charytatywne i zbiórki ekologiczne;
- wydarzenia integracyjne dla mikrospołeczności;
- spotkania edukacyjne, warsztaty oraz konkursy;
- drobne ulepszenia przestrzeni zurbanizowanej, organizowane siłami ochotników.
Głównym warunkiem jest skupienie się na popularyzacji ruchu wolontariackiego, pozyskiwaniu nowych twarzy oraz budowaniu trwałych więzi społecznych na poziomie sąsiedzkim, dzielnicowym czy lokalnym.
Ważne daty dla sektora NGO
Czasu na rozwinięcie działań nie jest wiele, dlatego należy działać sprawnie.
- 23 czerwca 2026 roku (do godziny 12:00) — ostateczny termin składania ofert dla organizacji ubiegających się o rolę głównych operatorów makroregionów.
- 15 lipca 2026 roku — oficjalny start realizacji programów w regionach i uruchomienie konkursów dla mniejszych organizacji.
- 30 listopada 2026 roku — zakończenie wszystkich finansowanych mikrowydarzeń wolontariackich oraz podsumowanie wyników.
Dyrektor NIW-CRSO, Michał Braun, podkreśla, że konkurs ten to nie tylko kwestia rozdysponowania budżetu, ale przede wszystkim inwestycja w kapitał ludzki i inspirację. Społeczeństwo, w którym ludzie są gotowi bezinteresownie pomagać sobie nawzajem, staje się znacznie odporniejsze na wszelkie wyzwania zewnętrzne.
Dla polskiego trzeciego sektora to świetna okazja, by wykazać się elastycznością, a dla zwykłych obywateli — szansa na zmianę swojego podwórka, ulicy czy miejscowości na lepsze. Szczegóły, instrukcje oraz formularze zgłoszeniowe dla przyszłych operatorów są już dostępne na oficjalnym portalu niw.gov.pl.
Potrzebujesz pomocy z wnioskiem grantowym?
ANTGLOB UA pomaga w:
- wyszukiwaniu aktualnych programów grantowych;
- analizowaniu warunków konkursów;
- opracowywaniu koncepcji projektów;
- poszukiwaniu partnerów międzynarodowych;
- przygotowywaniu wniosków aplikacyjnych oraz dokumentacji towarzyszącej.
Programy grantowe to szansa na pozyskanie zasobów na rozwój organizacji oraz realizację ważnych społecznie inicjatyw.